Yenilenebilir Enerji Kanun Tasarısı Taslağı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı

Yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanılmasına ilişkin tasarı yasalaştı. Yenilenebilir enerji kaynaklarının (YEK) elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanılmasına ilişkin tasarı, TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı.

TBMM Genel Kurulu'nda verilen önergeler doğrultusunda değiştirilerek benimsenen yasa, yenilenebilir enerji kaynaklarının elektrik enerjisi üretimi amaçlı kullanımının yaygınlaştırılması, bu kaynakların güvenilir, ekonomik ve kaliteli biçimde ekonomiye kazandırılması, kaynak çeşitliliğinin artırılması, sera gazı emisyonlarının azaltılması, atıkların değerlendirilmesi, çevrenin korunması ve bu amaçların gerçekleştirilmesinde ihtiyaç duyulan imalat sektörünün geliştirilmesini amaçlıyor.

Yasada, yenilenebilir enerji kaynakları, rüzgar, güneş, jeotermal,biyokütle ile kanal veya nehir tipi veya rezervuar alanı 15 kilometrekarenin altında olan hidroelektrik üretim tesisi kurulmasına uygun elektrik enerjisi üretim kaynakları olarak tanımlanıyor.

Yasa yürürlüğe girdiği tarihten sonra, kamu veya hazine arazilerinde yenilenebilir enerji kaynak alanlarının kullanımı ve verimliliğini etkileyici imar planları düzenlenemeyecek.

YEK'den üretilen elektrik enerjisinin iç piyasada ve uluslararası piyasalarda alım satımında kaynak türünün belirlenmesi ve takibi için, üretim lisansı sahibi tüzel kişiye, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK) tarafından belge verilecek.

Yasa kapsamındaki YEK'lerden üretilen elektrik enerjisi, perakende satış lisansı sahibi tüzel kişiler tarafından ikili anlaşmalar çerçevesinde satın alınabilecek.

2011 yılı sonuna kadar bir takvim yılı içinde YEK belgeli elektrik üreticilerinden satın alınacak elektrik enerjisi için uygulanacak fiyat, EPDK'nın belirlediği bir önceki yıla ait Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatı olacak. Bakanlar Kurulu bu fiyatı, her yılın başında yüzde 20 oranında artırabilecek. 2011 yılı sonundan itibaren bu fiyat uygulaması, işletmelerde 7 yılını tamamlamış olan YEK belgeli elektrik enerjisi üreten tesisler için sona erecek. Perakende satış şirketleri, bu yasa kapsamında almakla yükümlü oldukları YEK belgeli elektrik enerjisini, öncelikle işletmede 7 yılını doldurmamış olanlardan satın alacak. Şirketlerin aldıkları elektrik enerjisi miktarı, ikili anlaşmalar çerçevesinde Türkiye ortalama elektrik toptan satış fiyatından yüksek olmamak üzere piyasa koşullarında belirlenecek.

YEK'den hidrolik kaynaklarını kullanarak sadece kendi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla azami bin kilowattlık kurulu güce sahip izole elektrik üretim tesisi ve şebeke destekli üretim tesisi kuran gerçek ve tüzel kişilerden, projeler için hizmet bedeli alınmayacak.

Yeterli jeotermal kaynakların bulunduğu bölgelerdeki valilik ve belediyeler, ısı enerjisi ihtiyaçlarını öncelikle jeotermal ve güneşterm kaynaklarından karşılayacak.

Yasa kapsamındaki enerji üretim tesisi yatırımları, elektro-mekanik sistemlerin yurtiçinde imalat olarak temini, güneş pilleri ve odaklayıcı üniteler kullanan elektrik üretim sistemleri kapsamında yapılacak AR-GE ve imalat yatırımları, biyokütle kaynaklarını kullanarak elektrik enerjisi veya yakıt üretimine yönelik AR-GE tesis yatırımları teşviklerden yararlanabilecek.

Orman veya Hazine'nin özel mülkiyetindeki araziler ya da devletin her türlü taşınmazının yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üretimi yapmak amacıyla kullanılması durumunda bu araziler için bedeli karşılığında izin verilecek, kiralama yapılacak, irtifak hakkı tesis edilecek veya kullanma izni verilecek. Yatırım döneminde izin, kira, irtifak hakkı ve kullanma izni bedellerine yüzde 50 indirim uygulanacak. Orman arazilerinde ORKÖY ve ağaçlandırma özel ödenek gelirleri alınmayacak.

Yasanın fiyatlarla ilgili maddesine aykırı faaliyet gösteren perakende satış lisansı sahibi tüzel kişilere EPDK tarafından 250 milyar lira idari para cezası verilebilecek ve aykırılığın 60 gün içerisinde giderilmesi istenecek.

Gerekli düzenlemeyi zamanında yapmayanlara cezalar iki katı olarak uygulanacak. Cezalar, bir önceki dönemin mali yılına ilişkin şirket bilançosunun gayri safi gelirinin yüzde 10'unu aşamayacak. Cezaların bu düzeye ulaşması durumunda EPDK lisansı iptal edebilecek.

Elektrik Piyasası Yasası kapsamında tanımlanan mevcut sözleşmeler arasında yer alan ve bu yasa kapsamındaki yenilenebilir enerji kaynaklarından üretim yapacak olan, işletmeye girmemiş yap-işlet-devret modeli kapsamındaki tüzel kişiler, mevcut sözleşmelerinden doğan haklarından feragat etmek şartıyla yasa kapsamındaki uygulamalardan yararlanacak. EPDK tarafından bu projelere üretim lisansları verilecek.

Bu kapsamda işletmede olan tesisler için uygulamalardan yaralanma süresi, altı yıldan tesisin işletmede bulunduğu sürenin çıkarılması ile hesaplanacak.

Perakende satış lisansı sahibi kamu dağıtım şirketleri, bakanlık ve EPDK'nın mevcut mevzuatı ve uygulamaları dışında yasada yer alan alım yükümlülüklerinden 1 Ocak 2007 tarihine kadar muaf olacak. Kamu dağıtım şirketleri, yasa yürürlüğe girdikten sonra başvuran yenilenebilir enerji kaynakları belgeli üretim lisansı sahibi tüzel kişilerle alım yükümlülüğü 1 Ocak 2007 tarihinden itibaren geçerli olacak elektrik satış anlaşmaları yapabilecekler.

Mevcut sözleşmeler çerçevesinde faaliyet gösteren ve DSİ katılım payları tarife yoluyla TETAŞ tarafından ödenen işletmedeki Yap-İşlet-Devret modeli hidroelektrik santralların sözleşmelerinde, ABD Doları cinsinden yer alan DSİ enerji katılım payları, sözleşmede yer aldığı miktarda ödeme tarihindeki Merkez Bankası döviz kuru üzerinden her işletme yılının sonunda DSİ'ye ödenecek.

DSİ tarafından inşa edilen, işletmeye alınan ve işletmeye alınacak hidroelektrik santrallerinin enerji üretimiyle ilgili kısımları ve bunların tamamlayıcısı olan taşınmazlar, herhangi bir ödeme yapılmaksızın Elektrik Üretim A.Ş'ye devredilecek.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Hilmi Güler, yasanın kabul edilmesinden sonra yaptığı konuşmada, ''Devrim niteliğinde bir yasa kabul ettik'' dedi. Bu günün tarihi bir gün olduğunu ifade eden Güler, 'Girdisi hemen hemen bedava olan, havayı kirletmeyen en önemlisi de ulusal olan kaynakları, insanımızın yararına sunmuş bulunuyoruz'' diye konuştu.

ANADOLU AJANSI, 10.05.2005